Ne açıklanmalı?
GRI · ESRS · TSRS · VLR
Raporlama standartlarını, yerel hedefleri, sera gazı yöntemlerini ve teknik veri kaynaklarını amaçlarına göre gruplayın. Benzer görünen araçların kapsamı ve kullanım amacı farklı olabilir; aşağıdaki kartlar resmî kaynaklara bağlanır.
GRI · ESRS · TSRS · VLR
GHG Protocol · ISO 14064 · LCA · ISO 14046
IPCC · DESNZ · EPA · Türkiye’ye özgü resmî veriler
Etki önemliliği, çifte önemlilik ve finansal önemlilik arasındaki farkları; 2026’daki AB ESRS güncellemesini ve Türkiye’deki TSRS kapsam kontrolünü karşılaştırmalı olarak inceleyin.
2026 kesin uygulama döneminde ürün kapsamını, emisyon verisini ve Türkiye’deki üretici ile AB ithalatçısının rollerini öğrenin.
Bir faaliyetin taksonomi kapsamında olmasının neden tek başına sürdürülebilirlik kanıtı olmadığını ve değerlendirmede izlenecek adımları öğrenin.
15 kategoriyi, tedarikçi verisi yöntemlerini ve emisyon hesabını azaltım planına bağlayacak adımları inceleyin.
SKA hedeflerini iş stratejisine, değer zinciri etkilerine ve ölçülebilir göstergelere bağlama adımlarını inceleyin.
Doğa bağımlılıklarını, etkileri, risk ve fırsatları konum bazında değerlendirmek için uygulanabilir bir başlangıç rehberi.
2026’da geçerli standart sürümünü, V2.0’a geçişi ve hedefleri emisyon azaltım planına bağlama adımlarını inceleyin.
ISO 20400 ve OECD yaklaşımıyla tedarik risklerini, insan haklarını ve çevresel etkileri satın alma süreçlerine bağlayın.
Döngüsel iş modeli kurma, performansı ölçme ve ürün döngüselliği verilerini paylaşma adımlarını inceleyin.
Enerji gözden geçirmesi, enerji performans göstergeleri ve KOBİ’ler için kademeli uygulama adımlarını inceleyin.
YEK-G belgelerini, yeşil elektrik tedarik seçeneklerini ve emisyon hesabında doğru çevresel iddiaların nasıl kurulacağını inceleyin.
Fiziksel ve geçiş risklerini, iklim senaryolarını ve IFRS S2’ye geçişte kurumların hazırlık adımlarını inceleyin.
İklim risklerini yerel hazırlık ve uygulanabilir uyum eylemlerine dönüştürmek için kurum ve belediye adımlarını inceleyin.
Yeşil iddiaların kanıtlanması, sürdürülebilirlik etiketleri ve AB tüketici kurallarına göre pazarlama iletişimini gözden geçirme adımlarını inceleyin.
Doğa etkilerini konum, ekosistem durumu ve değer zinciri boyunca değerlendirin; GRI açıklamalarını TNFD LEAP ile birlikte planlayın.
GRI, kuruluşların insanlar ve çevre üzerindeki etkilerini raporlamaya yönelik standartlar sunar. ESRS, Avrupa Birliği sürdürülebilirlik raporlama çerçevesidir. TSRS, Türkiye’de sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili finansal açıklamalara ilişkin standartları kapsar. Bunlar aynı amaç ve uygulama koşullarına sahip değildir.
GRI Standards ↗EFRAG ESRS merkezi ↗KGK TSRS sayfası ↗BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SDG’ler) küresel hedefleri tanımlar. Gönüllü Yerel Değerlendirmeler (VLR), şehir ve yerel yönetimlerin SDG ilerlemesini yerel ölçekte izleyip paylaşmasına yardımcı olan yaklaşımlardır.
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ↗UN-Habitat VLR bilgisi ↗Belediyeler için SKA ve VLR rehberi →Şirketler için SKA entegrasyon rehberi →GHG Protocol ve ISO 14064-1, kuruluş düzeyinde sera gazı envanterinin hesaplanması ve raporlanmasına yönelik çerçevelerdir. Kurumlar kapsam, veri kalitesi, doğrulama ihtiyacı ve raporlama yükümlülüğüne göre uygun yaklaşımı belirlemelidir.
GHG Protocol standartları ↗ISO 14064-1:2018 ↗Kurumsal sera gazı envanteri rehberi →Kapsam 3 ve tedarik zinciri rehberi →Sürdürülebilir satın alma rehberi →SBTi ve bilim temelli hedef rehberi →Yenilenebilir elektrik ve Scope 2 rehberi →IPCC sera gazı envanterleri için yöntem kılavuzları yayımlar. 2006 kılavuzları ve 2019 iyileştirmesi, özellikle ulusal envanter metodolojileri için temel teknik kaynaklardır; kurumsal raporlama standardı olarak sunulmamalıdır.
IPCC 2006 envanter kılavuzları ↗IPCC 2019 iyileştirmesi ↗LCA (Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi), ürün veya süreçlerin çevresel etkilerini yaşam döngüsü boyunca ele alır. ISO 14067 ürün karbon ayak izini; ISO 14046 su ayak izi değerlendirmesini ele alır. Ürün karbon ayak izi, LCA’nın tüm çevresel etki başlıklarını tek başına kapsamaz.
ISO 14040 · LCA ilkeleri ve çerçevesi ↗ISO 14044 · LCA gereklilikleri ↗ISO 14067 · ürün karbon ayak izi ↗ISO 14046 · su ayak izi ↗Su ayak izi ve ISO 14046 rehberi →Ürün karbon ayak izi ve LCA rehberi →Bu kurumların emisyon faktörleri ve teknik tabloları, belirli ülkeler ve raporlama yılları için hesaplamaya yardımcı olur; tek başlarına raporlama standardı değildir. Birleşik Krallık şirket raporlamasında DESNZ’in yıllık faaliyet verisine dayalı faktörleri kullanılır. DEFRA’nın harcama temelli çarpanları farklı bir amaca hizmet eder; GOV.UK kaynağı bu ayrımı açıklar. ABD faaliyetleri için EPA faktörlerini uygun yıl ve yöntemle kullanın. Türkiye faaliyetlerinde yerel ve faaliyete özgü faktörleri önceliklendirin.
DESNZ · 2026 Birleşik Krallık faktörleri ↗US EPA · GHG Emission Factors Hub ↗IPCC · Ulusal envanter kılavuzları ↗ETKB · Türkiye elektrik tüketim faktörleri ↗Emisyon faktörü seçimi rehberi →Yeşil dönüşüm tek bir standart başlığı değildir. Karbonsuzlaşma, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi, su ve doğa yönetimi, iklim uyumu ve yeşil finansman gibi alanlarda strateji ve uygulama içerikleri burada toplanır.
İklim ve çevre yayınları →Sürdürülebilirlik yayınları →Yeşil ve dijital dönüşüm rehberi →İşletmelerde doğa riskleri ve TNFD rehberi →Döngüsel ekonomi ve ISO 59000 rehberi →Enerji yönetimi ve ISO 50001 rehberi →İklim riskleri ve IFRS S2 rehberi →Çevresel iddialar ve greenwashing rehberi →Dijital dönüşüm; sürdürülebilirlik verisinin toplanması ve izlenmesi, raporlama akışlarının sayısallaştırılması, MRV sistemleri, veri analitiği ve dijital ürün bilgisi gibi alanları kapsar. Dijital uygulamalar çevresel hedefleri desteklerken kendi kaynak kullanım etkileri de değerlendirilmelidir.
Teknoloji ve dönüşüm yayınları →Tüm konu başlıkları →KOBİ’ler için ikiz dönüşüm rehberi →ISO 50001 enerji yönetim sistemini; enerji gözden geçirmesi, enerji performans göstergeleri (EnPI), referans çizgileri (EnB) ve sürekli iyileştirme etrafında yapılandırır. ISO 50005 kademeli uygulamayı, ISO 50006 ise ölçüm ve göstergeleri destekler.
ISO 50001:2018 ↗ISO 50001 iklim değişikliği eki ↗Enerji yönetimi ve ISO 50001 rehberi →Kurumsal sera gazı envanteri rehberi →Yerinde üretim, tedarikçi yeşil elektrik ürünleri, YEK-G belgeleri ve enerji alım sözleşmeleri farklı yollar sunar. Belge, tüketim dönemi ve iddia kapsamı uyumlu olmalı; elektrik niteliği ve Scope 2 hesabı uygun kılavuzla ayrıca doğrulanmalıdır.
EPİAŞ YEK-G sistemi ↗GHG Protocol Scope 2 Guidance ↗YEK-G ve Scope 2 satın alma rehberi →ISO 50001 enerji yönetimi rehberi →TCFD’nin dört bileşeni yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler ve hedeflerdir. IFRS S2 bu yapıyı kullanır ve ek açıklama hükümleri getirir. Riskleri fiziksel ve geçiş etkileriyle, işletmenin faaliyet ve coğrafyalarına göre değerlendirin.
IFRS Foundation · TCFD ve ISSB ↗IFRS S2 ↗İklim risk analizi rehberi →İklim uyum planı rehberi →Sera gazı envanteri rehberi →ISO 14090 kuruluşlar için genel uyum ilkelerini, ISO 14091 kırılganlık ve iklim riski değerlendirmesini, ISO 14092:2026 ise yerel yönetimler ve topluluklar için uyum planlamasını destekler. Risk haritasını bütçe, sorumluluk ve izleme göstergelerine bağlayın.
ISO 14090:2019 ↗ISO 14091:2021 ↗ISO 14092:2026 ↗İklim uyum planı rehberi →TCFD ve IFRS S2 iklim riskleri rehberi →AB Direktifi 2024/825, tüketiciye yönelik çevresel iddialar ve sürdürülebilirlik etiketleri için yeni hükümler getirdi; 27 Eylül 2026’dan itibaren uygulanıyor. Genel iddiaları, ürün/işletme kapsamını ve gelecek hedeflerini kanıtlarıyla birlikte kontrol edin. Green Claims Directive teklifi ayrı bir yasama dosyasıdır.
EUR-Lex · Direktif (AB) 2024/825 ↗Avrupa Komisyonu · Uygulama bilgisi ↗Çevresel iddialar rehberi →YEK-G, yenilenebilir elektrik ve Scope 2 rehberi →GRI 101, önemli biyoçeşitlilik etkilerinin konumunu, doğrudan kayıp etkenlerini, ekosistem durumunu ve etkilenen hizmetleri açıklar. TNFD LEAP ise bağımlılık, etki, risk ve fırsat değerlendirmesine yapı kazandırır. Ortak veri altyapısı kullanın; açıklama gerekliliklerini ayrı eşleyin.
GRI 101 biyoçeşitlilik rehberi →TNFD ve LEAP v2.0 rehberi →GRI 101 resmî standardı ↗Şirket raporlaması: kapsam ve yükümlülüğe göre GRI, ESRS veya TSRS rehberlerini karşılaştırın. Kurumsal karbon envanteri: GHG Protocol ve ISO 14064-1 kapsamlarını değerlendirin. Belediye ve şehir çalışmaları: SDG ve VLR yaklaşımını inceleyin. Ürün etkisi: ürün karbon ayak izi, su ayak izi ve LCA’nın hangi soruya yanıt verdiğini ayırın. Kurum ve ürün özelindeki uyum koşullarını güncel resmî kaynaktan doğrulayın.
İçerik son kaynak kontrolü: 29 Ekim 2026 · Gelişen standart ve mevzuat için bağlantı verilen resmî sayfaları yeniden kontrol edin.